جراحی تعویض مفصل لگن | مراقبت،عوارض و نحوه عمل

مفصل لگن یکی از بزرگترین و پرکارترین مفاصل بدن است که وظیفه اتصال استخوان ران به استخوان لگن را بر عهده دارد. این مفصل گوی و کاسه ای در هر قدم، هر نشستن و هر حرکت روزمره نقش محوری دارد. وقتی این مفصل به دلیل آرتروز، شکستگی، نکروز استخوانی یا بیماری روماتیسمی دچار آسیب غیرقابل برگشت شود، جراحی تعویض مفصل لگن به عنوان موثرترین راه حل مطرح می شود. جراحی تعویض مفصل لگن که در پزشکی با نام آرتروپلاستی لگن یا Total Hip Arthroplasty شناخته می شود، یکی از موفق ترین و پرکاربرد ترین جراحی های ارتوپدی در جهان است.

در این جراحی، پزشک جراح ارتوپد مفصل آسیب دیده را برداشته و یک پروتز مصنوعی ساخته شده از فلز، سرامیک یا پلی اتیلن را جایگزین آن می کند. عمل معمولا یک تا دو ساعت طول می کشد و بیمار پس از دو روز بستری، با واکر مرخص می شود. دوره نقاهت کامل بین سه تا شش ماه است و در صورت رعایت مراقبت های بعد از عمل، پروتز می تواند تا پانزده تا بیست سال دوام بیاورد.

کاندیداهای اصلی این جراحی افرادی هستند که درد مزمن لگن زندگی روزمره آنها را مختل کرده، درمان های غیر جراحی مانند فیزیوتراپی و دارو پاسخ نداده، و تصویربر داری پزشکی آسیب ساختاری جدی را نشان می دهد. عوارض احتمالی شامل عفونت، لخته خونی، اختلاف طول پاها و در رفتگی پروتز است که با انتخاب جراح مجرب و رعایت دقیق نکات بعد از عمل به حداقل می رسد.

آشنایی با آناتومی مفصل لگن و اهمیت آن

برای درک بهتر جراحی تعویض مفصل لگن، ابتدا باید با ساختار این مفصل آشنا شویم. مفصل لگن یک مفصل گوی و کاسه ای است که از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

سر استخوان ران (Femoral Head): بخش گرد و کروی شکل بالای استخوان ران که مانند یک توپ در داخل حفره لگنی قرار می گیرد. این بخش توسط یک لایه ضخیم غضروف پوشانده شده که حرکت نرم و بدون اصطکاک مفصل را ممکن می سازد.

حفره استابولوم (Acetabulum): یک حفره نیم کره ای شکل در استخوان لگن که سر استخوان ران درون آن جای می گیرد. این حفره نیز توسط غضروف پوشانده شده و توسط یک لبه غضروفی به نام لابروم احاطه شده است که عمق حفره را بیشتر می کند.

مفصل لگن توسط چندین رباط محکم، کپسول مفصلی ضخیم و عضلات قوی اطراف در جای خود نگه داشته می شود. این ساختار پیچیده امکان حرکت در جهات مختلف را فراهم می کند:

• خم شدن و کشش
• حرکت به پهلو
• چرخش داخلی و خارجی

مفصل لگن علاوه بر حرکت، وظیفه انتقال وزن بدن از ستون فقرات به اندام های تحتانی را نیز بر عهده دارد. در حین راه رفتن، نیرویی معادل سه تا چهار برابر وزن بدن روی این مفصل وارد می شود و در هنگام دویدن این نیرو به هشت برابر وزن بدن می رسد.

وقتی غضروف مفصل آسیب می بیند یا از بین می رود، استخوان های مفصل مستقیما با هم تماس پیدا می کنند. این تماس مستقیم باعث درد شدید، التهاب، تورم و در نهایت تخریب کامل مفصل می شود.

 

چه کسانی به جراحی تعویض مفصل لگن نیاز دارند؟

تصمیم برای انجام جراحی تعویض مفصل لگن بر اساس ترکیبی از علائم بالینی، نتایج تصویربرداری و شرایط کلی بیمار گرفته می شود. پزشک معمولا زمانی جراحی را توصیه می کند که:

• درد لگن شدید و مزمن باشد و با دارو و فیزیوتراپی کنترل نشود
• درد در حین استراحت و شب هم وجود داشته باشد
• راه رفتن، بالا رفتن از پله و فعالیت های روزمره به شدت مختل شده باشد
• تصویربرداری آسیب ساختاری جدی به مفصل را نشان دهد
• کیفیت زندگی بیمار به طور قابل توجهی کاهش یافته باشد.

تاثیر درد مزمن لگن بر کیفیت زندگی و سلامت روان از نگاه وب سایت پزشکی webmd
“You’re having issues with your mental health. You’re cranky or irritable most of the time, or you have symptoms of depression like: You feel sad or hopeless. You’ve lost interest in stuff you used to enjoy.”

ترجمه علمی: درد مزمن و محدودیت حرکتی ناشی از آسیب مفصل لگن می تواند فقط یک مشکل جسمی نباشد، بلکه بر سلامت روان نیز اثر بگذارد. تحریک پذیری مداوم، احساس غم یا ناامیدی و کاهش علاقه به فعالیت هایی که قبلا لذت بخش بوده اند، از نشانه هایی هستند که نشان می دهند بیماری کیفیت زندگی بیمار را به طور جدی تحت تاثیر قرار داده است.

 

نحوه انجام جراحی تعویض مفصل لگن

جراحی تعویض مفصل لگن یک عمل تخصصی است که توسط پزشک فوق تخصص ارتوپد در اتاق عمل مجهز انجام می شود. آشنایی با مراحل این جراحی به بیمار کمک می کند با آرامش بیشتری با آن روبرو شود.

مرحله	عنوان	توضیحات
۱	بیهوشی	بیهوشی عمومی: بیمار کاملا بیهوش می‌شود. بی‌حسی نخاعی (اسپاینال): نیمه پایینی بدن بی‌حس می‌شود و بیمار هوشیار است اما چیزی احساس نمی‌کند
۲	ایجاد برش	برش دقیق در ناحیه لگن برای دسترسی به مفصل آسیب‌دیده. طول برش بسته به روش جراحی بین ۸ تا ۱۵ سانتیمتر است.
۳	جدا کردن مفصل	سر استخوان ران از حفره استابولوم جدا شده و با اره جراحی دقیق از گردن استخوان ران بریده می‌شود.
۴	آماده‌سازی استابولوم	حفره لگنی از غضروف آسیب‌دیده پاکسازی شده و به شکل نیم‌کره دقیق درمی‌آید تا کاسه پروتز به درستی جا بگیرد.
۵	نصب کاسه پروتز	کاسه فلزی با فشار یا پیچ در استابولوم محکم می‌شود. سپس لایه داخلی پلی‌اتیلن یا سرامیک داخل کاسه قرار می‌گیرد.
۶	آماده‌سازی کانال ران	کانال داخل استخوان ران با ابزارهای مخصوص به اندازه دقیق دسته پروتز آماده می‌شود.
۷	نصب دسته پروتز	دسته فلزی با فشار یا سیمان استخوانی داخل کانال محکم می‌شود. سپس سر فلزی یا سرامیکی روی دسته نصب می‌شود.
۸	آزمایش و بستن	مفصل جدید در جای خود قرار گرفته و حرکات مختلف آزمایش می‌شود. سپس لایه‌های مختلف بخیه زده شده و محل جراحی پانسمان می‌شود. کل فرایند ۱ تا ۲ ساعت طول می‌کشد.

مهم ترین دلایل نیاز به تعویض مفصل لگن

آرتروز یا استئوآرتریت: شایعترین علت تعویض مفصل لگن است. در این بیماری دژنراتیو، غضروف مفصل به تدریج ساییده شده و از بین می رود. با پیشرفت بیماری، استخوان های مفصل مستقیما با هم تماس پیدا می کنند و درد شدید، التهاب و محدودیت حرکتی ایجاد می شود. آرتروز لگن بیشتر در افراد بالای پنجاه سال دیده می شود اما عوامل ژنتیکی، اضافه وزن و فعالیت های سنگین مکرر می توانند آن را در سنین پایینتر هم ایجاد کنند.

نکروز استخوانی (استئونکروز): در این وضعیت جریان خون به سر استخوان ران قطع یا کاهش می یابد و سلول های استخوانی شروع به مردن می کنند. با پیشرفت نکروز، سر استخوان ران فرو می ریزد و مفصل تخریب می شود. مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئیدها، الکلیسم مزمن، بیماری سلول داسی شکل و برخی جراحی های قبلی از علل شایع نکروز استخوانی هستند.

شکستگی لگن: ضربات شدید، تصادف یا سقوط از ارتفاع می تواند مفصل لگن را به شکلی بشکند که جوش خوردن طبیعی ممکن نباشد یا خطر نکروز سر استخوان ران وجود داشته باشد. در این موارد، به خصوص در سالمندان، تعویض مفصل سریعترین راه بازگشت به تحرک است.

آرتریت روماتوئید: در این بیماری خودایمنی، سیستم ایمنی بدن به غشای مفصلی (سینوویوم) حمله کرده و التهاب مزمن ایجاد می کند. این التهاب مداوم در طول زمان به غضروف و استخوان های مفصل آسیب می رساند و در نهایت به تخریب کامل مفصل منجر می شود.

دررفتگی مادرزادی لگن: برخی افراد با ناهنجاری ساختاری در مفصل لگن متولد می شوند. اگر این مشکل در کودکی به درستی درمان نشود، در بزرگسالی باعث آرتروز زودرس و نیاز به تعویض مفصل می شود.

تومورهای استخوانی: در موارد نادر، تومورهای خوش خیم یا بدخیم در ناحیه مفصل لگن ممکن است نیاز به برداشتن مفصل و جایگزینی آن با پروتز داشته باشند.

جدول مقایسه دلایل اصلی نیاز به تعویض مفصل لگن

انواع روش های جراحی تعویض مفصل لگن

پیشرفت علم جراحی ارتوپدی در دهه های اخیر منجر به توسعه روش های مختلفی برای تعویض مفصل لگن شده است. انتخاب روش مناسب بستگی به سن بیمار، میزان آسیب، وضعیت استخوان ها و تجربه جراح دارد.

تعویض کامل مفصل لگن

شایعترین و موثرترین نوع جراحی است. در این روش هم سر استخوان ران و هم حفره استابولوم با پروتز جایگزین می شوند. پروتز از چند بخش تشکیل شده است:

• دسته فلزی (Stem) که داخل کانال استخوان ران قرار می گیرد
• سر فلزی یا سرامیکی که روی دسته نصب می شود
• کاسه فلزی که در حفره استابولوم جاگذاری می شود
• لایه داخلی پلی اتیلن یا سرامیک که سطح تماس را می سازد

تعویض جزئی مفصل لگن

در این روش فقط سر استخوان ران تعویض می شود و حفره لگنی دست نخورده باقی می ماند. این روش بیشتر برای سالمندان با شکستگی های خاص گردن استخوان ران استفاده می شود که فعالیت بدنی محدودتری دارند.

بازسازی سطح مفصل لگن

در این روش به جای تعویض کامل، سطح آسیب دیده غضروف برداشته شده و با یک کلاهک فلزی پوشانده می شود. این روش برای بیماران جوانتر با استخوان های قوی و فعالیت بدنی بالا مناسب است زیرا استخوان بیشتری حفظ می شود.

رویکردهای جراحی تعویض مفصل لگن

دو رویکرد اصلی برای دسترسی به مفصل لگن وجود دارد:

رویکرد خلفی (Posterior Approach): جراح از پشت و کنار لگن به مفصل دسترسی پیدا می کند. این روش دید جراحی بهتری فراهم می کند و برای جراحی های پیچیده تر مناسب است. احتمال دررفتگی پروتز در این روش کمی بیشتر است.

رویکرد قدامی کمینه تهاجمی (AMIS – Anterior Minimally Invasive Surgery): جراح از جلوی لگن وارد می شود. در این روش عضلات اصلی لگن برش نمی خورند بلکه کنار زده می شوند. مزایای این روش شامل درد کمتر بعد از عمل، بهبودی سریعتر، احتمال کمتر دررفتگی و بازگشت زودتر به فعالیت است. این روش نیاز به تجربه و تخصص بیشتر جراح دارد.

 

آمادگی های قبل از عمل تعویض مفصل لگن

آمادگی کامل قبل از جراحی نقش مهمی در موفقیت عمل و کاهش عوارض دارد. پزشک پیش از جراحی ارزیابی های زیر را انجام می دهد:

آزمایشات پیش از عمل: آزمایش خون کامل، آزمایش ادرار، بررسی عملکرد کلیه و کبد، آزمایش انعقاد خون و تعیین گروه خونی.

بررسی های قلبی: نوار قلب و در صورت لزوم اکوکاردیوگرافی برای ارزیابی توانایی قلب در تحمل بیهوشی.

تصویربرداری: رادیوگرافی ساده از لگن و در موارد پیچیده تر CT Scan یا MRI برای برنامه ریزی دقیق جراحی.

ارزیابی بیماری های زمینه ای: دیابت، فشار خون، بیماری های قلبی و ریوی باید قبل از جراحی تحت کنترل باشند.

نکات مهم برای بیمار قبل از عمل:

مصرف آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل و سایر داروهای ضدانعقاد را حداقل دو هفته قبل از عمل با اطلاع پزشک قطع کنید. مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن را یک هفته قبل متوقف کنید. مصرف سیگار و دخانیات را حداقل دو هفته قبل از جراحی ترک کنید زیرا نیکوتین روند ترمیم زخم را کند کرده و خطر عفونت را افزایش می دهد. هشت تا دوازده ساعت قبل از عمل چیزی نخورید و ننوشید. هر گونه حساسیت دارویی، بیماری مزمن یا جراحی قبلی را به پزشک اطلاع دهید.

مراقبت های بعد از عمل تعویض مفصل لگن

مراقبت های پس از جراحی به اندازه خود عمل اهمیت دارند. رعایت دقیق این نکات سرعت بهبودی را افزایش داده و از عوارض جدی جلوگیری می کند.

مراقبت از زخم جراحی تعویض مفصل لگن

محل بخیه باید روزانه توسط پرستار یا پزشک پانسمان شود. ترشح کم از زخم در روزهای اول طبیعی است اما ترشح زیاد، بوی بد، قرمزی گسترده یا تب بالای ۳۸ درجه نشانه عفونت است و باید فورا به پزشک اطلاع داده شود. از رسیدن رطوبت به محل زخم تا زمان ترمیم کامل خودداری کنید. بخیه ها معمولا دو هفته بعد از عمل کشیده می شوند.

کنترل درد و تورم جراحی مفصل لگن

درد بعد از عمل با داروهای تجویزی قابل کنترل است. داروها را سر وقت و طبق دستور پزشک مصرف کنید. برای کاهش تورم، چهار تا پنج بار در روز و هر بار بیست دقیقه کیسه یخ پیچیده شده در پارچه را روی محل جراحی بگذارید. پای عمل شده را در حالت استراحت بالاتر از سطح قلب نگه دارید.

تحرک و راه رفتن بعد از عمل مفصل لگن

از روز اول یا دوم بعد از عمل با کمک فیزیوتراپیست شروع به راه رفتن با واکر می کنید. این تحرک زودهنگام برای پیشگیری از لخته خونی و تقویت عضلات ضروری است. حداقل سه هفته از واکر استفاده کنید. پس از آن با تایید پزشک می توانید به عصا تغییر دهید و در نهایت بدون کمک راه بروید.

محدودیت های حرکتی مهم پس از عمل تعویض مفصل لگن

این محدودیت ها به خصوص در سه ماه اول بسیار مهم هستند:

مفصل را بیشتر از نود درجه خم نکنید. برای برداشتن اجسام از زمین خم نشوید و از وسایل کمکی مانند گیره بلند استفاده کنید. پاها را از هم باز نکنید و از چرخاندن پا به داخل یا خارج بیش از حد خودداری کنید. حداقل شش هفته به صورت ثابت و بدون غلتیدن بخوابید. بین زانوها در حین خواب یک بالش بگذارید.

نشستن و برخاستن بعد از جراحی مفصل لگن

از صندلی های دارای پشتی بلند و دسته استفاده کنید. زانو باید پایینتر از مفصل ران قرار گیرد. از توالت فرنگی با ارتفاع مناسب استفاده کنید. از نشستن روی مبل های پایین یا زمین خودداری کنید.

تغذیه و مراقبت عمومی پس از عمل تعویض مفصل لگن

تغذیه مناسب و مصرف کافی آب برای ترمیم بافت ها ضروری است. پروتئین کافی، ویتامین C و کلسیم به بهبودی کمک می کنند. در صورت تجویز پزشک، مکمل های آهن برای جبران خون از دست رفته در جراحی مصرف کنید.

همچنین توجه داشته باشید عجله برای فعالیت هایی مانند رانندگی بعد از تعویض مفصل لگن می تواند خطرناک باشد. پزشکان توصیه می کنند که بیماران باید صبور باشند و تنها زمانی پشت فرمان بنشینند که بدنشان آمادگی کامل داشته باشد.

برنامه زمان بندی بهبودی بعد از تعویض مفصل لگن

عوارض احتمالی جراحی تعویض مفصل لگن

با وجود نرخ موفقیت بالای این جراحی، آشنایی با عوارض احتمالی برای هر بیمار ضروری است. اکثر این عوارض با تشخیص به موقع و درمان مناسب قابل کنترل هستند.

 درمان های جایگزین جراحی تعویض مفصل لگن

در مواردی که آسیب هنوز به مرحله نیاز به جراحی نرسیده، روش های زیر می توانند درد را کاهش داده و پیشرفت بیماری را کند کنند:

فیزیوتراپی: تقویت عضلات اطراف مفصل فشار روی آن را کاهش می دهد و درد را تسکین می دهد. این روش در مراحل اولیه آرتروز بسیار موثر است.

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی: داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن درد و التهاب را کاهش می دهند اما مصرف طولانی مدت آنها عوارض گوارشی و قلبی دارد.

تزریق کورتیکواستروئید: تزریق مستقیم کورتیزون به مفصل می تواند التهاب را برای چند ماه کاهش دهد اما تزریق مکرر به غضروف آسیب می زند.

تزریق هیالورونیک اسید: این ماده به عنوان روان کننده مفصل عمل می کند و در برخی بیماران درد را کاهش می دهد.

کاهش وزن: هر کیلوگرم کاهش وزن، فشار روی مفصل لگن را چند برابر کاهش می دهد.

وسایل کمکی: عصا و واکر فشار روی مفصل را کاهش می دهند و به حفظ تحرک کمک می کنند.

فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل لگن

فیزیوتراپی یکی از ارکان اصلی بهبودی پس از جراحی است و باید از روز اول بعد از عمل شروع شود. برنامه فیزیوتراپی به سه مرحله تقسیم می شود:

مرحله اول (هفته اول تا سوم): هدف اصلی کنترل درد و تورم، جلوگیری از لخته خونی و شروع تحرک است. تمرینات شامل حرکات کششی سبک مچ پا، انقباض عضلات ران در حالت خوابیده و راه رفتن کوتاه با واکر است.

مرحله دوم (هفته سوم تا دوازدهم): تقویت تدریجی عضلات اطراف مفصل، بهبود تعادل و افزایش دامنه حرکتی. تمرینات شامل بلند کردن پا در حالت خوابیده، تمرینات تعادلی و پیاده روی تدریجی است.

مرحله سوم (ماه سوم به بعد): بازگشت به فعالیت های کامل، تقویت عضلات برای حمایت از پروتز و پیشگیری از آسیب های آینده. شنا و دوچرخه ثابت از بهترین ورزش ها در این مرحله هستند.

 

مقایسه روش های درمانی جراحی و غیرجراحی تعویض مفصل لگن

هزینه جراحی تعویض مفصل لگن

هزینه جراحی تعویض مفصل لگن یکی از مهمترین دغدغه های بیماران و خانواده های آنهاست. این هزینه بسته به عوامل متعددی متفاوت است و نمی توان رقم ثابتی برای آن اعلام کرد. درک این عوامل به بیماران کمک می کند تا برنامه ریزی مالی بهتری داشته باشند.

نوع بیمارستان و امکانات آن: بیمارستان های دولتی هزینه کمتری نسبت به بیمارستان های خصوصی دارند اما ممکن است نوبت انتظار طولانی تری داشته باشند. بیمارستان های خصوصی با امکانات پیشرفته تر، اتاق های تک نفره و خدمات بهتر هزینه بیشتری دریافت می کنند.

نوع و برند پروتز: پروتز یکی از بزرگترین اقلام هزینه ای در این جراحی است. پروتزهای وارداتی از برندهای معتبر اروپایی و آمریکایی مانند Zimmer Biomet، Stryker و DePuy هزینه بیشتری دارند اما کیفیت و دوام بالاتری ارائه می دهند. پروتزهای داخلی یا آسیایی هزینه کمتری دارند. جنس پروتز نیز مهم است؛ ترکیب سرامیک روی سرامیک گران ترین و ترکیب فلز روی پلی اتیلن ارزانترین گزینه است.

تجربه و تخصص جراح: جراحان فوق تخصص ارتوپد با تجربه بالا و تخصص در جراحی های لگن حق الزحمه بیشتری دریافت می کنند. این هزینه اضافی در بسیاری از موارد توجیه دارد زیرا مهارت جراح مستقیما بر نتیجه عمل و کاهش عوارض تاثیر می گذارد.

پیچیدگی جراحی: جراحی اولیه هزینه کمتری نسبت به جراحی مجدد دارد. در مواردی که آناتومی لگن غیرطبیعی باشد، جراحی قبلی انجام شده باشد یا عوارض خاصی وجود داشته باشد، هزینه افزایش می یابد.

برای اطلاع از هزینه دقیق بر اساس شرایط خاص خود، مراجعه حضوری به مطب و مشاوره با دکتر حبیب رشادی برترین متخصص ارتوپد در تهران ، بهترین روش ممکن است.

 

دوره نقاهت و بازگشت به زندگی عادی

دوره نقاهت بعد از تعویض مفصل لگن یک فرایند تدریجی و چند مرحله ای است که نیاز به صبر، پیگیری و همکاری کامل بیمار دارد. هر بیمار بسته به سن، وضعیت جسمانی، نوع جراحی و رعایت دستورات پزشک ممکن است سرعت بهبودی متفاوتی داشته باشد و روند انجام فعالیت های بعد از جراحی تعویض مفصل لگن بسیار مهم است.

مرحله	زمان	وضعیت و فعالیت مجاز
بستری در بیمارستان	روز اول و دوم	پایش علائم حیاتی، شروع راه رفتن با واکر از روز اول، پیشگیری از لخته خونی با تحرک زودهنگام
نقاهت در منزل	هفته ۱ تا ۳	مرخصی با واکر، کنترل درد با دارو، رعایت محدودیت‌های حرکتی، تمرینات فیزیوتراپی روزانه
بهبودی تدریجی	هفته ۳ تا ۶	کاهش قابل توجه درد، تغییر از واکر به عصا با تایید پزشک، کارهای سبک منزل، ادامه فیزیوتراپی
بازگشت به فعالیت	ماه ۲ تا ۳	راه رفتن بدون عصا، بازگشت به مشاغل اداری، رانندگی با تایید پزشک، شروع شنا و پیاده‌روی طولانی
بهبودی کامل	ماه ۳ تا ۶	فعالیت‌های روزمره بدون درد، تقویت عضلات، بازگشت به ورزش‌های کم‌فشار، رفع تدریجی لنگش
تثبیت نهایی	تا یک سال	بهبودی کامل بافت‌ها، ویزیت‌های دوره‌ای برای بررسی پروتز، پرهیز از ورزش‌های پرفشار

سوالات متداول درباره جراحی تعویض مفصل لگن

جراحی تعویض مفصل لگن چقدر طول می کشد؟

خود عمل جراحی بسته به پیچیدگی پرونده بیمار بین یک تا دو ساعت طول می کشد. پس از اتمام جراحی، بیمار نیم ساعت تا یک ساعت در اتاق ریکاوری تحت نظر است تا از بیهوشی خارج شود و علائم حیاتی پایدار شود. سپس به بخش بستری منتقل می شود. دوره بستری در بیمارستان معمولا دو تا سه روز است. در مجموع از لحظه ورود به بیمارستان تا مرخصی حدود سه تا چهار روز طول می کشد.

آیا تعویض مفصل لگن دردناک است؟

خود عمل زیر بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی انجام می شود و بیمار هیچ دردی احساس نمی کند. درد بعد از عمل در روزهای اول قابل توجه است اما با داروهای تجویزی به خوبی کنترل می شود. در هفته های بعد درد به تدریج کاهش می یابد. نکته مهم این است که هدف اصلی این جراحی از بین بردن دردهای مزمن و ناتوان کننده ای است که بیمار قبل از عمل داشته است. اکثر بیماران گزارش می دهند که کیفیت زندگی آنها پس از بهبودی به طور چشمگیری بهبود یافته است.

عمر مفید پروتز مفصل لگن چقدر است؟

با انتخاب جراح مجرب، پروتز با کیفیت و رعایت کامل مراقبت های بعد از عمل، پروتز می تواند پانزده تا بیست سال و در برخی موارد بیشتر دوام بیاورد. مهارت جراح در جایگذاری صحیح پروتز از جنس و برند آن مهمتر است. عواملی مانند اضافه وزن، فعالیت های پرفشار و عدم رعایت نکات ایمنی می توانند عمر پروتز را کاهش دهند. پس از گذشت عمر مفید پروتز، جراحی مجدد برای تعویض آن امکان پذیر است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر درد لگن با دارو، فیزیوتراپی و تغییر سبک زندگی بهبود نیافت و زندگی روزمره را مختل کرد، اگر راه رفتن، بالا رفتن از پله و نشستن با درد شدید همراه شد، اگر در شب هم درد داشتید و خواب شما مختل شد، یا اگر تصویربرداری پزشکی آسیب ساختاری جدی به مفصل نشان داد، باید به پزشک فوق تخصص ارتوپد مراجعه کنید. همچنین اگر بعد از عمل علائمی مانند تب، قرمزی زخم، تورم ناگهانی پا یا درد شدید سینه داشتید فورا با پزشک تماس بگیرید.

آیا محدودیت سنی برای تعویض مفصل لگن وجود دارد؟

خیر، محدودیت سنی مشخصی برای این جراحی وجود ندارد. با پیشرفت تکنیک های جراحی و بیهوشی، این عمل برای افراد در هر سنی از جوانان تا سالمندان بالای هشتاد سال قابل انجام است. تنها شرط اصلی توانایی تحمل بیهوشی و نداشتن بیماری های شدید قلبی ریوی یا عفونت فعال در بدن است. در بیماران جوانتر به دلیل فعالیت بیشتر، احتمال نیاز به تعویض مجدد پروتز در آینده بیشتر است که باید در تصمیم گیری در نظر گرفته شود.

چه ورزش هایی بعد از تعویض مفصل لگن مجاز است؟

از هفته اول پیاده روی کوتاه با واکر توصیه می شود. از ماه سوم به بعد شنا، دوچرخه ثابت، پیاده روی طولانی و یوگای سبک مجاز است. گلف و دوچرخه سواری در فضای باز از ماه ششم با تایید پزشک امکان پذیر است. ورزش های پرتماس مانند فوتبال، بسکتبال و والیبال، دویدن سنگین، پریدن و اسکی به طور دائمی ممنوع یا بسیار محدود است. برنامه ورزشی باید زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست تنظیم شود.

اگر تعویض مفصل لگن انجام نشود چه اتفاقی می افتد؟

با گذشت زمان درد شدیدتر شده و به مسکن های معمولی مقاوم می شود. بیمار مجبور به مصرف داروهای قوی تر با عوارض جانبی بیشتر می شود. محدود شدن فعالیت باعث ضعیف شدن عضلات و استخوان ها و افزایش خطر شکستگی می شود. فشار اضافی به مفاصل مجاور مانند زانو، مچ پا و ستون فقرات وارد شده و سلامت آنها را نیز به خطر می اندازد. در نهایت بیمار ممکن است به ویلچر وابسته شود. تاخیر در جراحی معمولا جراحی را پیچیده تر و بهبودی را کندتر می کند.