برجستگی پشت گردن می‌تواند به دلایلی مانند تجمع چربی، وضعیت نامناسب بدن، بزرگ شدن غدد لنفاوی، کیست پوستی، التهاب یا برجسته بودن طبیعی مهره ایجاد شود. علائم همراه آن ممکن است شامل درد، حساسیت، سفتی، قرمزی پوست، محدودیت حرکت گردن یا رشد تدریجی توده باشد. در بعضی افراد، برآمدگی بیشتر به شکل قوز نرم پشت گردن دیده می‌شود و در بعضی دیگر، یک توده مشخص و قابل لمس وجود دارد. درمان به علت اصلی بستگی دارد و ممکن است شامل اصلاح وضعیت بدن، ورزش، دارو، درمان عفونت یا خارج کردن توده باشد. اگر برجستگی به سرعت بزرگ شود، سفت و ثابت باشد، با تب یا کاهش وزن همراه شود یا بعد از ضربه ایجاد شده باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
برجستگی پشت گردن نشانه چیست؟
برآمدگی پشت گردن همیشه نشانه بیماری جدی نیست. گاهی استخوان پایین گردن، به خصوص مهره هفتم، به طور طبیعی بیشتر لمس یا دیده می‌شود. در برخی افراد نیز به دلیل افزایش چربی در قسمت بالای پشت و پایین گردن، برآمدگی ایجاد می‌شود.
با این حال، وجود یک توده گرد، سفت یا دردناک می‌تواند به مشکلات دیگری مانند کیست، لیپوم یا التهاب غدد لنفاوی مربوط باشد. تشخیص فقط با لمس توده ممکن نیست و پزشک معمولا اندازه، محل، میزان حرکت‌پذیری، مدت زمان ایجاد و علائم همراه را بررسی می‌کند.
جدول بررسی سریع انواع برجستگی پشت گردن
| نوع برجستگی | ظاهر و احساس معمول | علائم همراه | اقدام مناسب |
|---|---|---|---|
| قوز ناشی از وضعیت بدن | پهن، گاهی نرم و بدون توده مشخص | گرفتگی گردن و شانه | اصلاح وضعیت و ورزش |
| مهره برجسته | سفت و استخوانی در خط وسط | معمولاً بدون درد | بررسی فرم ستون فقرات |
| غده لنفاوی | گرد، کوچک و قابل حرکت | گلودرد، سرماخوردگی یا تب | پیگیری عفونت |
| کیست پوستی | گرد، زیرپوستی و مشخص | احتمال قرمزی یا ترشح | معاینه پزشکی |
| لیپوم | نرم، متحرک و آهسته‌رشد | معمولاً بدون درد | بررسی در صورت رشد |
| آبسه یا التهاب | متورم، گرم و دردناک | قرمزی، تب، ترشح | مراجعه سریع |
| توده مشکوک | سفت، ثابت یا در حال رشد | کاهش وزن یا تعریق شبانه | ارزیابی تخصصی |
علت‌های شایع برجستگی پشت گردن
مهم ترین علت های بروز توده یا غده پشت گردن عبارت است از:
مرجع پزشکی Medical News Today درباره برجستگی‌های پشت گردن توضیح می‌دهد:
“Many different conditions can cause a swollen lump on the back of the neck, including benign causes such as acne and irritation. … However, most lumps are relatively harmless and very few are real emergencies. … If the bump does not go away, a person should see a doctor.”
ترجمه: «علل متعددی می‌توانند منجر به توده یا ورم در ناحیه پشت گردن شوند، از جمله دلایل خوش‌خیم مانند آکنه و تحریک پوستی… با این حال، بیشتر برجستگی‌ها نسبتا بی‌خطر هستند و موارد اورژانسی واقعی بسیار کم است… اما اگر برجستگی برطرف نشد و همچنان باقی ماند، حتما باید توسط پزشک معاینه شود.»
وضعیت نامناسب بدن و قوز گردن
نشستن طولانی مدت پشت میز، کار با تلفن همراه و جلو آمدن سر می‌تواند باعث افزایش انحنای قسمت بالای ستون فقرات شود. این حالت گاهی به شکل قوز یا برآمدگی پشت گردن دیده می‌شود و معمولا با گرفتگی شانه، درد بین دو کتف و خستگی عضلات همراه است. در این حالت، برآمدگی معمولا یک توده جداگانه نیست؛ بلکه تغییر فرم بدن است. اصلاح حالت نشستن، تقویت عضلات پشت و انجام تمرین‌های مناسب می‌تواند به بهبود آن کمک کند.
تجمع چربی در پشت گردن
تجمع چربی ممکن است به شکل یک توده نرم یا برآمدگی پهن در پشت گردن دیده شود. افزایش وزن، برخی بیماری‌های هورمونی و مصرف طولانی مدت بعضی داروها می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. اگر این برآمدگی ناگهانی ایجاد شده یا همراه با افزایش وزن غیر عادی، ضعف عضلات و تغییرات پوستی است، بررسی پزشکی ضروری است.
کیست پوستی یا چربی
کیست پوستی معمولا توده‌ای گرد و نسبتا مشخص است که زیر پوست قرار دارد. این توده ممکن است نرم یا سفت باشد و گاهی منفذ کوچکی روی پوست داشته باشد. اگر کیست عفونی شود، قرمزی، گرمی، درد و ترشح ایجاد می‌کند. لیپوم نیز توده‌ای چربی و معمولا نرم است که اغلب به‌آرامی رشد می‌کند. بیشتر لیپوم‌ها بی‌خطر هستند، اما هر توده جدید یا در حال رشد باید معاینه شود.
التهاب یا بزرگ شدن غدد لنفاوی
عفونت گلو، گوش، دندان، پوست سر یا راه‌های تنفسی می‌تواند باعث ورم پشت گردن شود. غدد لنفاوی در زمان مبارزه با عفونت بزرگ می‌شوند و معمولا کمی حساس یا دردناک هستند. این نوع تورم اغلب پس از برطرف شدن عفونت کوچک‌تر می‌شود. اگر تورم بیشتر از چند هفته باقی بماند، به‌طور مداوم بزرگ شود یا بدون وجود عفونت ایجاد شده باشد، مراجعه به پزشک اهمیت دارد. در این زمینه می توانید با دکتر حبیب رشادی از تواناترین متخصصان ارتوپدی در شهر تهران مشورت نمایید تا علت اصلی را متوجه شوید.
برجستگی مهره پشت گردن
برجستگی مهره پشت گردن، به‌ویژه در محل اتصال گردن به پشت، ممکن است مربوط به مهره هفتم گردنی باشد. این مهره در بسیاری از افراد به دلیل فرم بدن، لاغری یا افزایش انحنای ستون فقرات بیشتر دیده می‌شود. اگر این برجستگی از گذشته وجود داشته، درد ندارد و تغییر اندازه نداده است، معمولا جای نگرانی زیادی نیست. اما درد شدید، بی‌حسی دست‌ها، ضعف عضلات یا تغییر ناگهانی شکل آن نیاز به ارزیابی دارد.
اگر نگران توده یا برآمدگی پشت گردن خود هستید و یا درد گردن و شانه شما را کلافه کرده است، متخصصین ما در مجموعه زانو کلینیک در پونک تهران آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.
انواع برجستگی گردن بر اساس سن و جنسیت
شناخت دقیق علت برآمدگی های گردن بر اساس سن و جنسیت نیز روشی موثر است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت:
برجستگی پشت گردن نوزاد
برآمدگی پشت گردن نوزاد می‌تواند به علت فرم طبیعی استخوان‌ها، ورم غدد لنفاوی، کیست مادرزادی یا التهاب پوست ایجاد شود. در نوزادان، تشخیص از راه دور قابل اعتماد نیست؛ به خصوص اگر توده از بدو تولد وجود داشته باشد یا به تدریج بزرگ شود. وجود تب، بی‌حالی، مشکل در شیر خوردن، قرمزی پوست، ترشح، تغییر رنگ یا درد هنگام لمس، مراجعه سریع به پزشک را ضروری می‌کند. هرگز توده پشت گردن نوزاد را فشار ندهید و ماساژ ندهید.
علت برجستگی پشت گردن کودکان
در کودکان، شایع‌ترین علت ورم پشت گردن، بزرگ شدن موقت غدد لنفاوی در اثر عفونت‌های گلو، گوش، پوست سر یا سرما خوردگی است. مشکلات وضعیت بدنی و نشستن نادرست نیز می‌تواند باعث برجسته‌تر شدن قسمت بالای پشت شود. اگر توده کودک سفت و ثابت باشد، در چند هفته کوچک نشود، با کاهش وزن، تعریق شبانه، تب طولانی یا ضعف همراه باشد، باید توسط پزشک اطفال یا متخصص مربوط بررسی شود.
برجستگی پشت گردن در بانوان و آقایان
در بانوان و آقایان، علت‌های ایجاد برآمدگی تا حد زیادی مشابه است؛ با این حال، الگوی تجمع چربی، وزن، فرم بدن و سابقه مصرف دارو می‌تواند متفاوت باشد. قوز گردن و تجمع چربی در افراد کم‌تحرک یا کسانی که مدت زیادی با رایانه و تلفن همراه کار می‌کنند بیشتر دیده می‌شود. در مردان و زنان، توده‌ای که سریع رشد می‌کند، به بافت‌های زیرین چسبیده است یا با درد مداوم همراه می‌شود باید جدی گرفته شود. جنسیت به تنهایی نمی‌تواند بی‌خطر یا خطرناک بودن یک توده را مشخص کند.
همچنین گاهی درد گردن ممکن است در ناحیه مشخصی رخ دهد و برای مثال گردن درد در سمت راست علت های معینی دارد که ممکن است در افراد مختلف نیز دلایل متعددی داشته باشد.
درمان ورم پشت گردن چگونه انجام می‌شود؟
انتخاب روش درمان به علت بیماری بستگی دارد:
- در قوز و تغییر وضعیت بدن، تمرین‌های اصلاحی، تقویت عضلات پشت، تنظیم ارتفاع صندلی و کاهش زمان خم بودن گردن کمک کننده است.
- در التهاب غدد لنفاوی، درمان عفونت زمینه‌ای باعث کاهش ورم می‌شود.
- کیست یا لیپوم در صورت رشد، درد، عفونت یا ایجاد مشکل ظاهری ممکن است به روش پزشکی برداشته شود.
- آبسه معمولا به درمان عفونت و گاهی تخلیه توسط پزشک نیاز دارد.
- اگر علت به دارو یا مشکل هورمونی مربوط باشد، پزشک باید برنامه درمانی را اصلاح کند.
ورزش برای برآمدگی پشت گردن
اگر برآمدگی به دلیل حالت نامناسب بدن باشد، تمرین‌هایی مانند جمع‌کردن چانه به سمت عقب، کشش عضلات سینه و نزدیک‌کردن کتف‌ها به یکدیگر می‌توانند مفید باشند. این تمرین‌ها باید بدون درد و با شدت ملایم انجام شوند. ورزش، کیست، غده لنفاوی، آبسه یا توده واقعی را از بین نمی‌برد. در صورت وجود درد تیرکشنده، بی‌حسی، ضعف دست یا سرگیجه، تمرین را متوقف کنید و ابتدا معاینه شوید.
کدام توده در گردن خطرناک است؟
هیچ توده‌ای فقط بر اساس ظاهر یا لمس، به طور قطعی خطرناک یا بی‌خطر تشخیص داده نمی‌شود. با این حال، ویژگی‌های زیر نیازمند مراجعه زودتر هستند:
- رشد سریع یا تغییر واضح اندازه
- سفت و ثابت‌بودن توده
- باقی ماندن بیش از دو تا چهار هفته
- درد شدید، قرمزی، گرمی یا ترشح
- تب طولانی، کاهش وزن یا تعریق شبانه
- مشکل در بلع یا تنفس
- بی‌حسی و ضعف دست‌ها
- ایجاد توده پس از ضربه شدید
پرتکرارترین سوالات بیماران درباره برجستگی پشت گردن
علت برجستگی پشت گردن همراه با درد چیست؟
عفونت غدد لنفاوی، گرفتگی عضلات، کیست عفونی، آبسه یا آسیب عضلانی از علت‌های احتمالی هستند. اگر درد شدید باشد یا با تب و قرمزی همراه شود، معاینه پزشکی لازم است.
آیا برجستگی مهره پشت گردن طبیعی است؟
در بسیاری از افراد، مهره پایین گردن به شکل یک برجستگی استخوانی قابل لمس است. اگر این قسمت از گذشته وجود داشته و بدون درد و تغییر باشد، معمولاً طبیعی است؛ اما تغییر ناگهانی باید بررسی شود.
آیا قوز پشت گردن با ورزش درمان می‌شود؟
اگر علت قوز، وضعیت نامناسب بدن و ضعف عضلات باشد، ورزش و اصلاح عادت‌های حرکتی می‌تواند ظاهر و درد آن را بهتر کند. ورزش برای توده‌های پوستی یا غدد لنفاوی درمان محسوب نمی‌شود.
چه زمانی ورم پشت گردن نیاز به مراجعه فوری دارد؟
در صورت تب بالا، قرمزی گسترده، درد شدید، رشد سریع توده، مشکل تنفس یا بلع، بی‌حالی شدید و ایجاد توده در نوزاد، مراجعه فوری ضروری است.
آیا می‌توان توده پشت گردن را ماساژ داد یا فشار داد؟
خیر، فشار دادن یا ترکاندن توده ممکن است باعث التهاب، عفونت و آسیب بافتی شود. ابتدا باید علت آن توسط پزشک مشخص شود.
دکتر حبیب رشادی، متخصص ارتوپدی و از برجسته ترین جراحان استخوان و مفاصل در تهران هستند. ایشان در زمینه جراحی زانو، جراحی لگن، جراحی پا و درمان آسیب های ورزشی تخصص دارند و فلوشیپ آسیب های ورزشی خود را از اروپا دریافت کرده‌اند.
دکتر رشادی با سال‌ها تجربه در تشخیص و درمان بیماری ها و آسیب های اسکلتی و عضلانی، همواره تلاش کرده‌اند تا با بهره‌گیری از دانش روز و روش های درمانی نوین، بهترین خدمات را به بیماران ارائه دهند. ایشان همچنین موسس کلینیک تخصصی ارتوپدی زانوکلینیک هستند و در این مرکز، خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی در حوزه ارتوپدی ارائه می‌شود.